Musée d'Orsay: de 10 bekendste schilderijen en tips om ze goed te zien

30 Sep 2021
Musée d'Orsay

Het Orsay Museum is geliefd bij Parijzenaars en museumliefhebbers over de hele wereld. Het heeft de beste en grootste collectie impressionistische schilderijen, grafiek en beeldhouwwerken ter wereld. De collectie bevat talloze beroemde en minder bekende maar belangrijke werken van Monet, Manet, Degas, Renoir, Courbet, Gauguin, en Van Gogh. 

Het gebouw van het museum Orsay was oorspronkelijk een treinstation. Het station heeft echter maar 40 jaar gefunctioneerd, daarna pasten de treinen er niet meer omdat ze steeds langer werden. Een onverwacht lot trof het gebouw in 1939. Jarenlang werd het station gebruikt als opslagplaats, als filmset, en tijdens de Tweede Wereldoorlog als plaats om post te sorteren die naar krijgsgevangenen werd gestuurd. Het station werd in 1970 bijna gesloopt om er een nieuw hotel van te maken, maar het werd gered dankzij de tijdige tussenkomst van de minister van cultuur.

De omvorming tot het museum Orsay begon in 1974. Het idee was om een plaats te maken waar kunst kon worden bewaard tijdens de overgangsperiode van de klassieke collectie in het Louvre naar de collectie moderne kunst in Pompidou, maar het werd een permanent museum dat zijn deuren opende in december 1986.

» Lees ook - 10 kaartjes in Parijs, die je eerder op voorhand zou moeten kopen

Indeling museum

Indeling museum

Het museum heeft vijf verdiepingen. De stukken zijn in chronologische volgorde geplaatst en gegroepeerd volgens hun kunststromingen. De laagste verdieping heeft beeldhouwwerken, en daar moet je beginnen. 

Links en rechts van de beeldenzaal zijn zalen met schilderijen uit de tweede helft van de 19e eeuw, vóór het impressionisme. De rechterkant is aan de academische school gewijd, waar je werken van Ingres en Delacroix kunt zien. De linkerkant is gewijd aan realisme en naturalisme, en je kunt de werken van Courbet en Millet bewonderen.

De tweede verdieping, gescheiden van de impressionistische zalen, heeft de werken van Van Gogh en Gauguin.

De derde en vierde verdieping hebben decoratieve versieringen in de moderne stijl. Ga erheen om te genieten van de interieurs van appartementen van honderd jaar geleden.

En ten slotte is de vijfde verdieping de belangrijkste. Hier bevinden zich de beste stukken van het museum. Tot de basisstukken behoren werken van de impressionisten Degas, Manet, Seurat, Sisley en Pizarro. Verschillende zalen zijn volledig gevuld door Monet en Renoir.

10 schilderijen die je zeker gezien moet hebben

"Dance at Le Moulin de la Galette" door Renoir

Dance at Le Moulin de la Galette

Het belangrijkste meesterwerk van Renoir is een vroeg impressionistisch werk dat de dolle en vrolijke sfeer van de volksdansen op Montmartre toont. Moulin de la Galette opende in 1812 zijn deuren als een van de belangrijkste cabarets op de heuvel, op de binnenplaats van de houten molen. Je kunt nog steeds genieten van het feest en de molen in de Lepic straat op de hellingen van Montmartre.

Ondanks het grote formaat, werd het schilderij volledig op zijn plaats gemaakt. Je kunt op zoek gaan naar verschillende van Renoir's vrienden die voor hem poseerden op het schilderij. Renoir's "Dance" is een van de beste vertegenwoordigers van het vroege impressionistische werk, waarin de kunstenaar probeerde beweging en indrukken te schilderen.

Renoir wordt vaak "de schilder van het geluk" genoemd, omdat hij altijd gelukkige en zorgeloze momenten in zijn werk afbeeldt.

"Blue Water Lilies" door Monet

Blue Water Lilies

Dit grote schilderij is een van de ongeveer 250 schilderijen in Monet's "waterlelies" serie.

Hij kweekte ze in vele kleuren in zijn vijver in Giverny, en schilderde ze in dezelfde kleuren. Zijn tuin was een eindeloze bron van inspiratie en de waterlelies zijn zijn beroemdste werken.

Het museum Orangerie, waar zijn meesterwerk hangt, is speciaal gemaakt voor zijn twee ovale zalen. Het schilderij is ongeveer 100 meter lang en gaat de hele omtrek rond en toont vijvers en tuinen).

Blue Water Lilies werd geschilderd tijdens WOI maar toont het verlangen naar vrede. Er is geen horizon, kust of lucht. Het doek brengt ons volledig in de vijver met de waterlelies en de vredige sfeer. De overheersing van blauw en groen wekt de indruk dat je naar een abstract kunstwerk kijkt.

Het zelfportret van Van Gogh

Het zelfportret van Van Gogh

Dit zelfportret van Van Gogh is er een van 43, en is het beroemdste nadat hij zijn oor afsneed.

Kijk naar zijn streken. Hij gebruikt geen klassieke lijnen, maar schildert met "komma's" en "slakken". Dit soort streken zou later populair worden onder expressionisten.

De achtergrond van dit schilderij contrasteert volledig met Van Gogh's gezicht, en toont zijn innerlijke strijd met zijn geestelijke gezondheid.

"The Luncheon on the Grass" door Manet

The Luncheon on the Grass

Dit is ongetwijfeld een van de belangrijkste schilderijen in de geschiedenis van het impressionisme, en misschien wel het beroemdste schilderij van Manet. "Het middagmaal op het gras" is een heldere weergave van hoe Manet de klassieke regels van de schilderkunst niet wilde volgen.

Geïnspireerd door het schilderij "Pastoraal concert" van Titiaan, dat je in het Louvre kunt zien, ontdoet de kunstenaar zich van de allegorie ervan en verplaatst hij de handelingen naar zijn moderne tijd (wat bijvoorbeeld te zien is aan hun kleding).

Dit veroorzaakte het schandaal rond het schilderij. De aanwezigheid van de naakte vrouwelijke vorm met twee geklede heren, zonder allegorische of mythologische reden, veroorzaakte een zeer sterke reactie bij de critici.

Dit schilderij staat in alle kunstgeschiedenisboeken omdat het een uitstekend voorbeeld is van de vroege stadia van het impressionisme. Een eenvoudige scène, gevangen in actie, of zelfs getekend in de natuur en belicht met natuurlijk licht. Dit zijn allemaal basiskenmerken van de nieuwe stroming.

Courbet's "The Origin of the World"

Courbet's "The Origin of the World"

Als je dit leest terwijl je in Orsay bent en net geschokt was door "Luncheon on the Grass", bereid je dan maar voor. "Het ontstaan van de wereld" van Courbet is zo bot, eenvoudig en onbetwistbaar op zijn eigen manier een kunstwerk, dat het sommige mensen zelfs 100 jaar later nog steeds shockeert. Facebook verwijderde deze afbeelding omdat het systeem ze als pornografie herkende.

Niets is echter eenvoudiger en natuurlijker dan het schilderij van Courbet. "De Oorsprong van de Wereld" toont het geslachtsdeel van een vrouw van voren en beantwoordt ironisch genoeg de vraag waar de mens vandaan komt.

Lange tijd was er een hypothese dat het model op het schilderij Courbets minnares was, die ook de vriendin van zijn leerling was, waardoor de relatie tussen leraar en leerling in elkaar stortte. In een in 2018 ontdekte brief tussen Alexander Dumas fils en George Sand werd echter ontdekt dat het eigenlijke model een Parijse danseres en concubine was van een Turkse diplomaat, die opdracht gaf voor dit schilderij.

Manet's "Olympia"

Manet's "Olympia"

Manet veroorzaakt schandalen, het ene na het andere. Zijn "Olympia" is de geschiedenis ingegaan als een van zijn meest schandalige werken. Dit schilderij werd openlijk bekritiseerd en sommigen probeerden het zelfs te vernietigen. Waarnemers waren verontwaardigd vanwege de manier waarop Manet het traditionele thema van een naakte vrouw in schilderijen herwerkte.

Verwijzend naar iconische schilderijen als "Venus van Urbino" van Titiaan, toont Manet in zijn schilderij geen godin of heldin. In plaats daarvan is het meisje op het schilderij een specifiek meisje uit die tijd (dit is te zien aan haar hoekige figuur, aangezien klassieke schilderijen een andere stijl hadden voor het afbeelden van het vrouwenlichaam), en oefent ze een bepaald oud beroep uit (dit is te zien aan de verborgen orchidee in haar haar, die een afrodisiacum is). Zo is Venus in Manets schilderij een prostituee geworden, die de toeschouwer recht aankijkt met een confronterende blik.

"Kleine danseres van veertien jaar' door Degas

"Kleine danseres van veertien jaar' door Degas

Het originele beeld van deze jongere danseres was van was, dat beter overeenkomt met de menselijke huid. De versie in Orsay is van brons.

Haar kleren zijn gemaakt van stof, maar in het origineel was de pruik gemaakt van natuurlijk haar, wat het beeld een gevoel van realiteit gaf. Het werk van Degas was niet immuun voor schandalen, die nog versterkt werden door de balletthema's in zijn werk. Maar als de mensen de afgebeelde ballerina over het algemeen mooi vonden, dan leverde dit natuurlijke werk, dat gepresenteerd wordt alsof het in een etalage staat, scherpe kritiek op omdat het de indruk wekte dat het jonge meisje een dier in een kooi was.

Courbet's "A Burial at Ornans"

Courbet's "A Burial at Ornans"

Courbet was een vernieuwer en zelfs een revolutionair met zijn schilderijen, en hij is het meest bekend om zijn "De Oorsprong van de Wereld". Hij staat bekend om het schilderen van grote realistische werken die veel geschillen veroorzaakten.

"Een begrafenis in Ornans" lijkt vrij triviaal en choqueert ons niet zoals "Het ontstaan van de wereld". We zien gewoon een alledaagse scène: een begrafenis in het kleine dorpje Ornans. Maar deze keuze van scène maakte dit werk vernieuwend. Als we de context van de 19e eeuw in ogenschouw nemen, zullen we zien dat schilderijen met meerdere personen van deze grootte geen normale mensen en activiteiten afbeeldden. Gewoonlijk werden op schilderijen van dit formaat historische of religieuze voorstellingen afgebeeld. Hier breekt Courbet met deze regel en schildert hij een alledaags tafereel op een doek dat zo groot is als de muur.

Het is de moeite waard aandacht te besteden aan de onderrand van het schilderij. Het open graf is maar half getekend, en lijkt het schilderij te verlaten en naar de toeschouwer toe te bewegen. Zo heeft Courbet de observerende critici begraven.

Monet's "Rue Montorgueil"

Monet's "Rue Montorgueil"

Het belangrijkste voor impressionisten, zoals de naam al zegt, was een indruk te maken. En in het hele Orsay museum is er geen kunstwerk dat dit beter doet dan Monet's "Rue Montorgueil."

Dit schilderij toont honderden Franse vlaggen die uit de ramen van de Rue Montorgueil hangen tijdens de viering van vrede en werk op 30 juni 1878. Het is een uitstekend voorbeeld van impressionisme. De lijnen zijn niet scherp en de streken zijn snel. Toch roept het een gevoel van feest en vrolijkheid op.

Het zou een vergissing zijn om dit werk als patriottisch te beschouwen. Monet geeft geen blijk van zijn politieke opvattingen; hij wilde alleen de stemming van deze dolle dag vastleggen.

Dit schilderij werd buiten gemaakt tijdens deze viering. Monet koos een gebouw uit van waaruit het volgens hem comfortabel zou zijn om de levendige scène te schilderen en klopte gewoon aan bij een buurman en vroeg of hij naar zijn balkon mocht om te schilderen. Hij werd niet geweigerd.

"The Circus" door Seurat

"The Circus" door Seurat

Georges Seurat is beroemd om zijn wetenschappelijke benadering van de schilderkunst. Hij bestudeerde de psychologische interacties van kleuren en de optimale methoden om verschillende verven te mengen. Dit schilderij is volledig geschilderd met stippen en "schone" kleuren, voornamelijk rood, geel en blauw. Het effect van het mengen van de kleuren zit in ons hoofd als we het hele schilderij zien. Let op de plaats van de mensen. Seurat zet de compositie op een diagonale lijn, zodat het een innerlijke dynamiek heeft.

Dit is het laatste werk van de auteur, en hij stierf aan difterie een paar dagen nadat het op de tentoonstelling was gezet.

Tips voor Orsay

Musea kunnen soms overweldigend zijn. Wij hebben een aantal adviezen voor je bezoek aan Orsay voor je op een rijtje gezet om je te helpen het beste uit je ervaring te halen.

Tips voor Orsay

1. Vermijd de drukte

Het Musée d'Orsay is een van de belangrijkste toeristische trekpleisters en een van de meest bezochte musea van Parijs. Het heeft meer dan 3,5 miljoen bezoekers per jaar! Je zult het dus waarschijnlijk niet leeg aantreffen. Maar je hebt een betere kans om van de kunstwerken te genieten en niet veel tijd door te brengen met in de rij staan als je wat advies opvolgt. Het museum is over het algemeen het minst druk op deze tijden:

  • November tot maart, wanneer minder toeristen de stad bezoeken
  • vanaf de opening, om 9:30 tot 12:00
  • donderdagavond, wanneer het museum open is tot 9.45 uur

Vergeet ook niet dat bezoekers met e-tickets een aparte ingangslijn hebben, dus we raden aan om vooraf online tickets te kopen

2. Concentreer je op een specifieke periode of beweging

In vergelijking met het Louvre, kan Orsay minuscuul lijken. Maar de collecties strekken zich uit over vijf verdiepingen! Wij raden je aan van tevoren te bekijken hoe de collectie is ingedeeld, zodat je bezoek productiever is. Bekijk een paar kunstenaars en kies wie het meest interessant is. Als je meer van impressionistische schilderijen houdt, breng dan niet veel tijd door op de eerste verdieping met de beeldhouwwerken, maar ga meteen door naar de vijfde verdieping.

Als je meer over Van Gogh wilt weten, ga dan naar de tweede verdieping.

Je niet haasten is heel belangrijk om kunst te kunnen waarderen!

3. Neem een pauze en eet een snack

Neem tijdens je bezoek een pauze om vermoeidheid te voorkomen. Het museum heeft een paar leuke cafés en restaurants binnen. Let op het kleine café op de eerste verdieping. Ga helemaal door de beeldenhal en aan je linkerhand vind je een bankje waar je koffie kunt drinken en een vers gebakje kunt eten. Een kopje espresso kost hier 2 euro. Op de vijfde verdieping is het veel duurder.

Neem een pauze en eet een snack

4. Is het je eerste bezoek aan Orsay? Doe mee aan een rondleiding

Als het je eerste keer in Orsay is, is een rondleiding een van de beste manieren om een vollediger en interessanter beeld van de meesterwerken te krijgen. Op de site van het museum vind je een overzicht van groepsrondleidingen in verschillende talen. 

5. Vergeet de tijdelijke tentoonstellingen en speciale evenementen niet

De permanente collectie is wat veel bezoekers trekt. Het museum heeft echter regelmatig tijdelijke tentoonstellingen die de bezoekers iets nieuws uit dezelfde periode laten zien.

Naast de tijdelijke tentoonstellingen organiseert het Orsay ook regelmatig speciale evenementen zoals concerten, filmfestivals en festivals, nachten in het museum en nog veel meer. Ga voor je bezoek naar de site van het museum en bekijk de agenda van tijdelijke tentoonstellingen en evenementen om iets nieuws aan je bezoek toe te voegen.

Bonus: zoals veel musea in Parijs, kun je de eerste zondag van elke maand gratis naar Orsay. Het is er meestal vrij druk, dus je wachttijd kan veel langer zijn. 

Musee de l'Orangerie

Musee de l'Orangerie

Een deel van de Orsay-collectie bevindt zich in een ander gebouw, het Orangerie-museum. Tickets daarvoor vind je hier

Zoals de naam al doet vermoeden, bevindt de Orangerie zich in de voormalige koninklijke Tuilerieën en werd gebouwd in 1852.

Dit museum is beroemd als het permanente onderkomen voor "Waterlelies" van de Franse impressionistische schilder Monet. "Waterlelies" is een serie van 8 werken met waterlelies, waarvoor in de Orangerie twee speciale ovale zalen zijn gemaakt. De schilderijen van Monet zijn twee meter hoog en hun gezamenlijke lengte is meer dan 100 meter. Ze omringen de toeschouwer en dompelen hem onder in de sfeer van de beroemde watertuinen van de kunstenaar in Giverny. 

» Lees ook - Hoe u zonder hulp in de Claude Monet-tuin in Giverny kunt komen

Deze serie werd gemaakt over een periode van vier jaar tijdens WO I als een verlangen naar vrede na de periode van ongekende barbaarsheid.

Naast "Waterlelies" bezit Orangerie de impressionistische collectie van Jean Walter en Paul Guillaume, waar je beroemde werken van Cezanne, Renoir, Matisse, Modigliani en Picasso kunt vinden.

Geniet van een ontspannen reis met Parijs10!

Add new comment

Restricted HTML

  • Allowed HTML tags: <a type title class href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id> <img title alt height width src class> <span class>
  • Lines and paragraphs break automatically.
  • Web page addresses and email addresses turn into links automatically.